Elf case & Twee vragen

Elf gemeente die allemaal iets met eParticipatie methode doen, allemaal stelde ik ze twee simpele vragen. Wanneer gebruiken jullie eParticipatie methode en hoeveel invloed geef je burgers dan? In onderzoekstermen betekende dat, in welke fase van het beleid maakte u gebruik van eParticipatie methode en welk participatieniveau hanteert u daarbij? Als deze uitkomsten worden afgezet tegen een matrix geeft dit een interessant beeld. De inzet van eParticipatie instrumenten concentreert zich rond de praatfase (agenderen & ontwerpen) en gaat in de meeste gevallen niet verder dan de vraag, wat vindt u er nou van (raadplegen)? 

ICT en Participatie

Dit op zich is een interessant gegeven, boeiender is echter waarom? Waarom word eParticipatie juist op deze manier ingezet? Het antwoord op deze vraag is in ieder geval niet, de mogelijkheden en beperkingen van ICT. De toegevoegde waarde en beperkingen van ICT zijn niet bepalend voor het participatieniveau waarop eParticipatie mehtode worden ingestoken. De specifieke toegevoegde waarde die ICT biedt bepaald alleen of eParticipatie wordt ingezet en niet hoe en wanneer. Het ‘hoe en wanneer’ wordt bepaald door de ambitie die een gemeente heeft m.b.t. de inzet van burgerparticipatie.  

Ambitie Niveau

Kijkend naar de positionering van de 11 gemeente binnen de matrix lijkt dit ambitie niveau beperkt. Vormen van eParticipatie die verder gaan dan ‘adviseren’ komen nauwelijks voor, vaker nog kunnen we enkel spreken van raadplegen. Dit komt omdat gemeente maar heel beperkt een concrete bijdrage van burgers verwachten of wensen. In de conclusie van het onderzoek is dit ambitieniveau geïllustreerd aan de hand van twee door de theorie genoemde motieven voor het toepassen van burgerparticipatie, ‘draagvlak’ en ‘inhoudelijke verrijking’. De 11 gemeente lieten zien dat deze begrippen in de praktijk toch vaak een andere lading hebben dan in de theorie.  

Inhoudelijke verrijking

Het motief ‘inhoudelijke verrijking’ betekent in de uitwerking meestal niet meer dan het raadplegen van burgers over bepaalde onderwerpen en op basis daarvan zorgen voor beter aansluitend beleid. Dit is wezenlijk anders dan burgers vragen mee te denken over het eigenlijke probleem en mogelijke oplossingen. Inhoudelijk verrijking gaat in mijn optiek pas echt op als burgers daadwerkelijk mee denken, schrijven en ontwerpen. Burgers enkel raadplegen heeft geen ander doel dan er voor zorgen dat het uiteindelijke beleid beter zal aansluiten bij die zelfde burger.  

Draagvlak

Voor het argument draagvlak geld iets soortgelijks. De theorie hecht een groot belang aan draagvalk onder betrokken. Zij doet dit vanuit de veronderstelling dat een breed draagvlak onder betrokkenen er toe zal lijden dat deze groep uiteindelijke ook een bijdrage zal leveren aan de implementatie van beleid. Op deze manier wordt beleid effectiever en doeltreffender. Gemeenten hechte waarde aan draagvlak vanuit een ander motief. Zij verwachte dat door het creëren van draagvlak de weerstand tegen nieuw beleid beperkt zal blijven. In die zin zijn ze niet zo zeer opzoek naar draagvlak maar naar een vorm van acceptatie.  

Toekomst eParticipatie

Van uit deze analyse heb ik een verwachting uitgesproken over het gebruik van eParticipatie door gemeente in de nabije toekomst. Kort door de bocht is mijn verwachting dat het gebruik van eParticipatie methode sterk zal toenemen. Dit omdat de toegevoegde waarde die ICT biedt steeds breder word erkend. Het participatie niveau zal echter blijven samenhangen met de ambitie die gemeente hebben m.b.t. burgerparticipatie. Dit onderzoek geeft geen aanleiding om te veronderstellen dat deze ambitie in de toekomst sterk zal toenemen. Het participatie niveau zal zich daarom ook in de nabije toekomst blijven concentreren rond het niveau raadplegen/adviseren.